Bài viết về “Từ A đến Z về thuật ngữ thép: Cần biết khi làm việc với thép” sẽ cung cấp cho bạn những hiểu biết sâu sắc về các khái niệm, thuật ngữ chuyên môn liên quan đến lĩnh vực thép. Bài viết sẽ giúp bạn nắm vững các định nghĩa, ý nghĩa và cách sử dụng các từ ngữ quan trọng trong ngành công nghiệp thép.
Hợp kim
Thép là hợp kim (hỗn hợp các nguyên tố hóa học trong đó có ít nhất một nguyên tố là kim loại) của sắt và cacbon.
Ủ
Quá trình xử lý nhiệt trong đó các sản phẩm thép được nung lại đến nhiệt độ thích hợp để loại bỏ ứng suất từ quá trình xử lý trước đó và làm mềm chúng và/hoặc cải thiện khả năng gia công và tính chất tạo hình nguội của chúng.
Thanh
Một sản phẩm thép thành phẩm, thường có hình dạng phẳng, vuông, tròn hoặc lục giác. Được cán từ phôi, các thanh thép được sản xuất theo hai loại chính: loại thương mại và loại đặc biệt.
Luyện thép oxy cơ bản
Sản xuất thép thông qua quá trình oxy hóa bằng cách phun oxy qua một ống phun phía trên hỗn hợp gang và thép phế liệu nóng chảy.
Quá trình Bessemer
Một quá trình sản xuất thép bằng cách thổi không khí vào gang nóng chảy qua đáy của lò chuyển.
Phôi
Một sản phẩm thép bán thành phẩm có mặt cắt ngang hình vuông lên đến 155mm x 155mm. Sản phẩm này được cán hoặc đúc liên tục và sau đó được biến đổi bằng cách cán để thu được các sản phẩm hoàn thiện như thanh thép, thanh thép thương mại và các phần khác. Phạm vi các sản phẩm bán thành phẩm trên 155 mm x 155 mm được gọi là bloom.
Trống
Tấm thép có độ chính xác kích thước cao, ở dạng đơn giản hoặc phức tạp, đôi khi có nhiều độ dày, chủ yếu cấu thành các bộ phận thân xe ô tô.
Lò cao
Một lò dùng để nấu chảy sắt từ quặng sắt.
Công nghệ đột phá
Công nghệ đột phá sản xuất thép cacbon thấp theo cách hoàn toàn khác so với công nghệ lò cao thông thường, DRI hoặc EAF. Các ví dụ về công nghệ đột phá đang được phát triển bao gồm khử hydro, ứng dụng CCS, điện phân quặng sắt, bộ công nghệ thu giữ và lưu trữ cacbon (CCUS) và quy trình khử luyện mới.
Không có carbon
Không có carbon là một cách diễn đạt khó liên hệ đến thép vì thép không có carbon là sắt, và hàm lượng carbon trong thép được kiểm soát chính xác để đạt được các đặc tính theo yêu cầu trong một lô cụ thể. Carbon sẽ cần được thêm vào sắt khử hydro để biến nó thành thép thông qua quá trình tinh chế.
Thép trung tính carbon (hoặc thép không phát thải carbon)
Nếu có thể đạt được sự cân bằng giữa khí nhà kính thải vào khí quyển khi sản xuất thép và khí thải được lấy ra khỏi khí quyển bằng bồn chứa, thì thép thu được có thể được gọi là thép trung hòa carbon (hoặc thép không phát thải ròng). Việc sản xuất thép trung hòa carbon có thể cần bù trừ trong các lĩnh vực khác để đạt được mức trung hòa thực sự và điều quan trọng là nếu có tuyên bố về mức trung hòa carbon, các nhà sản xuất phải minh bạch về ranh giới, phương pháp kế toán của họ và chất lượng cũng như độ tin cậy của bất kỳ khoản bù trừ nào được sử dụng.
Thép cacbon
Một loại thép có thành phần hợp kim chính là cacbon.
Thấm cacbon
Tăng hàm lượng carbon trong thép bằng cách khuếch tán carbon vào bề mặt, cho phép bề mặt được xử lý nhiệt để trở thành lớp cứng, chống mài mòn.
Than đá
Nhiên liệu chính được các nhà sản xuất sắt thép tích hợp sử dụng.
Lớp phủ
Áp dụng lớp bảo vệ bên ngoài vật liệu bằng nhiều phương pháp khác nhau như mạ kẽm.
Cán nguội
Cho tấm hoặc dải thép đã được cán nóng và cán nguội (dưới nhiệt độ làm mềm của kim loại). Cán nguội tạo ra sản phẩm mỏng hơn, mịn hơn và chắc hơn so với sản phẩm chỉ được cán nóng.
Đúc liên tục
Một quá trình để đông đặc thép dưới dạng sợi liên tục thay vì các thỏi riêng lẻ. Thép nóng chảy được đổ vào khuôn hở đáy, làm mát bằng nước. Khi thép nóng chảy đi qua khuôn, lớp vỏ bên ngoài sẽ đông đặc.
Thép thô
Thép ở trạng thái rắn đầu tiên sau khi nấu chảy, thích hợp để chế biến tiếp hoặc để bán. Đồng nghĩa với thép thô.
Lò hồ quang điện
Một lò nung chảy phế liệu thép bằng nhiệt tạo ra bởi hồ quang điện công suất cao. Trong quá trình nấu chảy, các nguyên tố được thêm vào để đạt được thành phần hóa học chính xác và oxy được thổi vào lò để tinh chế thép.
Thép điện
Tấm và dải cán nguội được sản xuất đặc biệt có chứa silicon, được xử lý để phát triển các đặc tính từ tính nhất định để sử dụng trong ngành điện.
Thép xanh
Thép xanh đang được nhiều bên khác nhau sử dụng và diễn giải theo nhiều nghĩa khác nhau, thường là trong bối cảnh tiếp thị các sản phẩm mới có ý thức bảo vệ môi trường hơn. Nó đã được sử dụng để chỉ thép được sản xuất bằng công nghệ đột phá, thép được sản xuất từ phế liệu, thép tái sử dụng và thép tái chế, và thép thông thường được bù đắp lượng khí thải thông qua việc loại bỏ các đơn vị carbon hoặc trợ cấp.
Thép phẳng
Một loại sản phẩm thép cán thành phẩm như thép dải và thép tấm.
Thép không hóa thạch
Thép không hóa thạch là thép được sản xuất mà không sử dụng bất kỳ nhiên liệu hóa thạch nào như than đá hoặc khí đốt tự nhiên, cũng như bất kỳ năng lượng nào có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch.
Mạ kẽm nhúng nóng
Một quá trình bảo vệ thép khỏi bị ăn mòn trong thời gian dài bằng cách phủ một lớp kẽm nóng chảy.
Máy cán nóng và cán nguội
Máy cán nóng: Thiết bị cán liên tục thép đã đông đặc được nung nóng trước ở nhiệt độ cao giữa hai xi lanh quay.
Máy cán nguội: Thiết bị làm giảm độ dày của sản phẩm thép phẳng bằng cách cán kim loại giữa các xi lanh thép hợp kim ở nhiệt độ phòng.
Kim loại nóng
Sắt nóng chảy được sản xuất trong lò cao.
Thỏi
Khối kim loại đúc theo hình dạng cụ thể để thuận tiện cho việc gia công tiếp theo.
Quặng sắt
Nguyên liệu thô chính trong sản xuất thép.
Đá vôi
Được ngành công nghiệp thép sử dụng để loại bỏ tạp chất khỏi sắt được sản xuất trong lò cao. Đá vôi chứa magiê, được gọi là dolomit, đôi khi cũng được sử dụng trong quá trình tinh chế.
Đường ống
Được sử dụng để vận chuyển khí đốt, dầu hoặc nước, thường là trong hệ thống phân phối đường ống hoặc tiện ích.
Sản phẩm dài
Một loại sản phẩm thép cán thành phẩm như thanh ray và thép.
Thép ít cacbon
Thép ít carbon được sản xuất bằng công nghệ và quy trình giúp giảm đáng kể lượng khí thải so với sản xuất thông thường.
Quá trình lò sưởi mở
Một quy trình sản xuất thép từ sắt nóng chảy và phế liệu. Lò nung hở có một lò nung nông và mái giúp loại bỏ tạp chất khỏi sắt nóng chảy. Ngọn lửa và khí đi qua đỉnh lò nung kín, nhiệt được phản xạ xuống vật liệu trong lò nung. Quy trình này đã được thay thế bằng quy trình oxy cơ bản trong hầu hết các cơ sở hiện đại.
Phế liệu
Phế liệu thép là một trong những nguyên liệu thô quan trọng nhất của ngành công nghiệp thép. Nó đến từ tất cả các sản phẩm chứa thép đã hết vòng đời (phế liệu sau khi tiêu dùng), từ các công trình bị phá hủy đến các phương tiện hết vòng đời, bao bì, hàng hóa trắng và máy móc, và tổn thất năng suất trong quá trình sản xuất và luyện thép (phế liệu trước khi tiêu dùng). Nó cũng có thể bao gồm phế liệu sắt. Tất cả thép đều có thể được tái chế thành thép mới. Tất cả thép mới đều chứa một số phế liệu thép.
Tấm
Một sản phẩm thép bán thành phẩm thu được bằng cách cán thỏi trên máy cán hoặc được gia công qua máy đúc liên tục và cắt thành nhiều độ dài khác nhau. Tấm thép có mặt cắt ngang hình chữ nhật và được sử dụng làm vật liệu khởi đầu trong quá trình sản xuất các sản phẩm phẳng, tức là cuộn hoặc tấm cán nóng.
Xỉ
Một sản phẩm phụ, chứa các vật liệu trơ từ ‘gánh nặng’ (các vật liệu được đưa vào lò cao khi bắt đầu quá trình sản xuất thép), được tạo ra trong quá trình nấu chảy.
Luyện kim/Nấu chảy
Luyện kim là thuật ngữ luyện kim có nghĩa là chiết xuất kim loại từ quặng của nó bằng cách nấu chảy quặng. Nấu chảy đơn giản là quá trình chuyển từ trạng thái rắn sang trạng thái lỏng do áp dụng nhiệt độ cao.
Thép không gỉ
Thép không gỉ được phân biệt với thép cacbon bởi hàm lượng crom (thép ferritic) và trong một số trường hợp, niken (thép austenitic). Thêm crom vào thép cacbon làm cho thép chống gỉ và chống ố tốt hơn, và khi thêm niken vào thép không gỉ crom, nó sẽ tăng cường các tính chất cơ học của thép, ví dụ như mật độ, nhiệt dung và độ bền.
